Articles
Bonsai Club
Cactus Club


Dogs Plants Cats Fish Birds Exotic PetNGarden

News Shops My pet page Search Contact List Win Free Services send e-mail

It-Tieni mawra tieghi fil-Messiku

minn Amante Darmanin

It-tielet parti

5-7-1998 Hrigt minn Creel u bdejt miexi ghan-naha maghrufa mat-turisti bhala mushroom rocks. Hawnhekk il-gebel ghandu forma ta' faqqiegh ggantesk. Ir-raguni li jsir hekk huwa li meta taghmel hafna xita jifforma wied li jiekol il-gebel minn taht filwaqt li fuq jibqa' l-istess daqs. Sibt clumps ta' l-Echinocereus polyacanthus. L-ambjent ta' Creel jixbah hafna lil dak t'El Salto. L-Echinocereus kienu qed jikbru fil-ftuh ta` bejn is-sigar, fil-humus u l-pine needles. Komplejt miexi sakemm wasalt go wied wiesa', izda baxx. Fin-nofs kienet ghaddejja nixxiegha ta` l-ilma li meta taghmel hafna xita x`aktarx li toghla ferm aktar, peress li kien hemm hafna gravel.

Bqajt miexi ghal hafna hin ghax kont ftihemt mal-mara li jekk ma taranix inkun irqadt barra. Hin minnhom il-wied kien aktar fond u ddecidejt li nitla' ma' naha minnhom, in-naha tal-lemin tieghi. Din in-naha kienet kollha blat u mzerzqa sew li l-basktijiet li garrejt bdew jizerzqu jekk ma nqeghedhomx f'postijiet strategici, sakemm niehu xi ritratt. Ergajt sibt l-E. polyacanthus li wahda minnhom kellha aktar xewk twil u folt. Jista' ikun li kienet xi speci ohra, izda minghajr fjuri difficli tghid. Jikbru fejn dawn ix-xtieli kien hawn speci ta' Echeveria. Dawn kellhom il-weraq ahdar, bit-tarf taghhom aktar skur. Kwazi kollha kellhom fdalijiet tal-fjuri fuq frieghi irqaq. Ma komplejtx tiela' sa fuq ghax kien hemm hafna sigar u ma dehrlix li ha nsib xi speci ohra, ghalhekk inzilt u komplejt miexi ma' l-ilma. Wara ftit bdiet traxxax ix-xita u kelli ndur ghax bzajt li jizdied il-livell ta` l-ilma. Kelli wkoll nabbanduna l-hsieb li norqod barra ghax ilqugh fejn nistkenn ma kienx hemm u kamp ma kellix.

Echinocereus polyacanthus; Creel, Chihuahua.

6-7-1998 Mort go wied iehor li kellu hafna ghelieqi fil-qiegh, u l-gnub kienu maghmula minn blat kbir, kannella skur u mtarrag. Fuq dan il-blat kien hemm l-Agave parryi, kbar hafna, qishom qaqocca aktar miftuha. Dawn l-Agave jinstabu mifruxa mill-Arizona sa Durango f'hafna forom u varjetajiet differenti. Ta' Creel kienu jissejhu A. chihuahuana, izda peress li jintegraw minn wahda ghal ohra dawn ma ghadhomx jssejhu hekk imma A. parryi, Dawn l-Agave dejjem jinstabu fuq il-muntanji bejn 1500 u 2500 metru gholi, fejn it-temperatura tista' tinzel anke sa -20║C. Fi Creel hemm biss xi ghoxrin xitla. Fuq l-irdum sibt aktar E. polyacanthus. Hawnhekk hawn hafna gebel kbir u sferikali li jifforma wkoll bil-kwantitÓ kbira ta` ilma li jghaddi minn dawn l-inhawi.

Wasalt il-lukana u sibt li l-mara u tfal kienu marru ma' tour fejn zaru kaskata, ghadira kbira u dar ta' l-indjani Tarahumara, li jghixu f'dawn l-inhawi.

Gebel tond kbir. Creel Chihuahua.

7-7-1998 Fi Creel staqsejt xi nies kif tista' tmur ghar-rahal ta' Terrero. Hadd ma kien sema' bih ghalkemm fuq il-mappa deher vicin. Kien hawn, li dilettanta tal-kaktus, Kitty Sabo flimkien mat-tifel taghha Brian kienu ghaddejjin bil-karozza fejn lemhu hafna fjuri roza li jixbhu z-zaghfran (crocus). Izda z-zaghfran ma jikbirx fil-Messiku u Kitty waqqfet il-karozza biex tara x'kienu. Kitty kellha xortiha tajba ghax inzertat dilettanta tal-kaktus u ghax inzertathom bil-fjuri, ghax kieku ma kienitx issibhom. Kienet Mammillaria gdida li wara gustament, semmewha, M. saboae.

Tlaqna ghar-rahal rurali ta' San Juanito, li qieghed fl-istess rotta tat-tren Los Mochis/Chihuahua u huwa relattivament vicin Terrero, jekk tqis id-distanzi kbar tal-Messiku. F'dan ir-rahal, qiesek mort ghall-era tal-cowboys li kieku mhux ghax tara d-dixxijiet tat-TV fuq il-bjut u l-karozzi kbar. Ghadek tara z-zwiemel marbutin mal-arbli. Dan ir-rahal mdawwar b'foresta tac-cipress u l-prinjoli li sfortunatament qeghdin jinqatghu ghall-injam. Tlajt fuq l-gholjiet vicin hafna dan ir-rahal. L-gholjiet ghandhom il-forma ta' dras. Kienu jidhru jippromettu li jista' jikollhom il-kaktus, izda ghalkemm fittixt hafna ma sibt xejn. L-anqas sukkulenti. Jista' ikun li kieku forsi tlajt il-muntanji ta' faccata kont insib xi haga. Fil-Messiku qatt ma tista' tghid fejn sa ssib il-kaktus u jekk ma tippruvax ma ssibx zgur.

8-7-1998 Iddecidejna li nhallu l-bagalji f'San Juanito u mmorru flimkien go rahal iehor imbaghad nirritornaw. Irragunajt li peress li dawn l-inhawi ma fihomx hafna shana u kollha foresti kien facli li niehu lill-mara u tfal fil-kampanja. Qbadna coach ghal San Pedro, vicin ukoll Terrero, izda tfixkilna u spiccajna fir-rahal ta' La Junta. Jissejjah ukoll A. Lˇpez Mateos. Issa, dan ir-rahal qieghed aktar 'l isfel u l-foresti kbar bdew jickienu ghal ftit irqajja'. Domna mas-siegha sejrin u x-xemx kienet telghet sew. Xtrajna x'nixorbu u tlaqna nimxu. Lanqas ilhaqna tbeghedna ftit li Martha ma bdietx teqred biex nerfaghha u ftit wara anke Sarah. Ghalhekk kellna ngorru piz doppju. Qsamna ghalqa kbira u highway u gejna barra r-rahal ta' La Junta. Dhalna taht is-sigar tal-prinjol u komplejna nimxu. Bhas-soltu kont immarkajt gholja, u ghamilnieha l-mira taghna, ghalhekk bdejna nimxu ghalijha. Izda it-tfal u anke Monica bdew jeghjew u jixorbu hafna u l-gholja kienet ghada 'l boghod. Ghalhekk iddecidejna li naqsmu l-ilma, huma joqoghdu jistennewni hdejn is-sigar u jien inkompli sejjer. Immarkajt kif stajt il-post fejn kienu billi nnutajt li fuq ix-xefaq kien hemm muntanja partikolari u ghedt li jekk nimxi bi drittha insibhom.

Bdejt miexi u sibt speci ta' Coryphantha, x'aktarx il-C. compacta. Ftit kien hemm xtieli u kienu 'l boghod minn xulxin. Fl-ahhar wasalt sa l-gholja u bdejt tiela'. Sibt xitla wahda ta' l-Echinocereus polyacanthus, Opuntia zghira u l-istess Coryphantha. Fuq il-quccata laqghetni dehra sabiha ghax dejjem tara l-ftuh. Dehra ta` kwiet u serenitÓ. Ippruvajt nillokalizza fejn kienet il-familja, izda minn dan 'il boghod ma deher xejn anke jekk kabbart bil-video camera ghal disa' darbiet ohra. Fis-sema kien hemm tajra li bdiet tiela' u niezla ma' l-arja.

Coryphantha compacta; La Junta, Chihuahua.

Rari bdiet thabbat gwejnahha. Inzilt u mxejt sakemm wasalt fejn il-familja u ergajna lura f'San Juanito.

9-7-1998 Tlaqna ghall-belt ta' Chihuahua. Popolazzjoni ta' 800,000 ruh u gholja 1392 metri. Imxejt sa l-akwati tal-belt fejn kien hemm gholjiet zghar hafna li aktar tista' ssejhilhom tumbati. Dawn it-tumbati qeghdin fil-periklu li jinqerdu ghax il-belt kibret hafna u griebeg ta` djar ga qed imissu maghhom. Fuq dawn it-tumbati sibt it-Thelocactus bicolor v. bolances(?). Sibt ukoll l-Echinocereus palmeri, xitla pjuttost rari. Dr. Edward Palmer kien sab din ix-xitla f'April 1908, fuq gholja zghira qrib il-belt ta' Chihuahua u ma niskantax jekk forsi kienet l-istess gholja, ghax minn zmien Palmer 'l hawn il-belt kiebret qatigh. Skont Britton u Rose (il-botanisti li semmew ix-xitla, Palmer kien sab tliet xtieli biss u fuq din it-tumbata kien hawn biss tliet xtieli. L-E. palmeri hi xitla zghira, izda li taghmel tap-root kbira. Qsamt il-highway u bdejt tiela' fuq muntanja. Din kienet gholja ferm u difficli. Tlajt madwar nofsha u sibt Escobaria. Stephen Brach kien sab l-E. chihuahuensis f'dawn l-inhawi, izda din generalment tkun solitarja u li sibt jien aktar naraha tixbah lill-E. henricksonii. Kien hawn ukoll Fochoeria splendens. Tlajt sal-quccata bi tbatija kbira u ma sibt xejn aktar. Ma ridtx nemmen. Hawn fuq kien hawn miljuni ta` nemel itiru u jitghammru li forsi ghazlu din il-gurnata ghall-qamar 'l-ghasel. Kien impossibbli li ma timxix u tghaffeg skoss minnhom. Inzilt minn naha ohra li kienet aktar facli. Kien hawn xi zewg speci ta' Yucca u Opunta azurea(?), ghandha l-pal jaghti fl-ikhal. Il-pali kellhom zewg xewkiet twal, magguri minn kull areola. Kien hawn ukoll speci ta' Agave.

Thelocactus bicolor

10-7-1998 Peress li din belt kbira hafna, rkibt karozza tal-linja biex forsi tohodni fil-periferija. Hekk kien, izda ergajt gejt fil-post tal-gurnata ta' qabel. Ghalhekk imxejt parallel ma' l-gholjiet zghar u bdejt insib: l-Echinocereus pectinatus. Kien hawn hafna minnhom, anke bil-frott u kienu kollha bix-xewk ikkulurit u ghalhekk tahseb li hemm aktar minn speci wahda. It-Thlocactus bicolor, xtieli komuni hafna. Kin hemm ukoll xitla ta' l-Escobaria chihuahuensis, l-Coryphanta salm-dyckiana, Dasylirion, Yucca u l-Fochoeria splendens. Imxejt ma` hafna gholjiet minn dawn, dejjem parallel maghhom u ghalhekk, ghalkemm kienu baxxi ma tlajtx sal-quccata,. Interessanti kien li hafna mill-kaktus kien f`zoni dritti. Hekk nghidu li ssib faxx bl-Echinocereus u f`anqas minn metru 'l fuq issib faxx bl-Escobaria u aktar `il fuq issib it-Thelocactus. Ir-raguni hija probabbli li meta dawn jaghmlu z-zerriegha igorruha n-nemel u dawn jimxu bejn wiehed u iehor f`linja dritta u ghalhekk issib minn speci wahda biss, f`linja kwazi dritta. Kien hemm hafna nemel jiekol mill-frott ta' l-Echinocereus pectinatus. Ta' l-Echinocereus palmeri sibt zewg xtieli. Waqt li kont qed nezamina z-zerriegha tal-Fochoeria splendens tela' tifel li rajtu xi ftit suspetuz, ghalkemm seta' qed jisuspetta fija, hbejt il-kamera u keccejtu. Inzilt lura ghajjien mejjet ghax l-gheja ta' dawn il-jiem kienet qeda tingama naqra, naqra.

Muntanja li tlajt fuqha; Chihuahua, chihuaha

11-7-1998 Wasalna Jimenez (tinqara Himenes) fl-Istat ta` Chihuahua. Ahna u dehlin f`dan ir-rahal naraw sinjal li kien jindika li kien hemm il-hot springs, Ghalhekk, hallejna hafna mill-bagalji fil-lukanda u qbadna taxi ghal Ojo de Dolores jew ahjar "l-ghajn tad-duluri". Din il-ghajn ma kinetx ghajr banju kbir ta' l-ilma fid-dezert u li fih kienet tiela' arja shuna mill-qighan ta' l-art. Li skantatni kien li ma jidhirx li kien hemm vulkani fil-qrib. L-eqreb muntanji kienu fuq l-orrizont u l-bqija wesgha kbira ta' gravel (Alluvial plain). Madwar l-ghadira kien hemm hafna sigar folti li ffurmaw oasi. Ftehemna ma` tat-taxi biex jghaddi ghalina wara tliet sighat ghall-habta tas-sitta ta' wara nofs in-nhar. Hallejt il-familja jghumu u jien erhejtilha nimxi. Hadt battikata biex hrigt minn taht is-sigar baxxi, izda mbaghad wasalt fil-ftuh fejn ma kienx difficli li timxi ghajr li trid tarrex sew biex issib il-kaktus qalb il-gebel ikkulurit. Is-shana kienet ukoll tremenda u tiskanta kif, bejn ghax l-gharaq jibda jidhol go ghajnejk u s-shana li tkun tiela' mill-art, ix-xtieli jidhru xejra differenti. Bdejt insib tliet tipi ta' Opuntia fosthom l-O. leptocaulis li hija komuni hafna tista' tghid mal-Messiku kollu. Izda din kellha l-fjuri. Opuntia ohra kellha ftit pal, imma l-pal kien kbir u sabih b`xewk isfar. Opuntia ohra differenti ferm minn ta` qabilha kienet thannen l-art. Din kienet l-O. grahami u ghall-ewwel hsibtha xi Echinocereus. Sibt il-Coryphantha macromeris, xitla sabiha ferm ghax ghandha t-tubercles twal u sibt l-Echinomastus durangensis li hija xitla pjuttost rari u mfittxija mid-dilettanti tal-kaktus. Bhal din jien kelli tlieta u sahansitra ghamluli l-fjuri, izda darba mietu wahda wara l-ohra. Kien hawn zewg speci ta' Echinocereus wahda solitarja l-E. pectinatus(?) u clumps t'E. enneacanthus li kellhom mal-hamsin ras u hafna frott. Kien hawn ukoll il-Manfreda singuliflora sukkulenti li superficjalment tixbah lis-Sanseverja. Il-hin malajr jghaddi u dort lura biex ninghaqad mal-familja. Sakemm stennejna lil tat-taxi, kien hemm hafna nies jghumu f'Ojo de Dolores u nnutajna li xi whud bdew itellghu l-hama u jdellkuh ma' wicchom forma ta' terapija. Ahna u sejrin lura nnutajna hafna clumps ta' l-Echinocereus enneacanthus.

cont. in part 4

Part 4

Donated by the Cactus & Succulent Society visit Cactus and Succulent club website



your ad could be here

coloring pages

.

Quick links: Home Birds Cats Dogs Fish Exotic Plants Free cross stitch pattern Free stained glass patterns Eggart by Candice Top Cocktail Recipes Free pet coloring pages Free animal vectors Colorful stained glass patterns for free Educational tutorials Privacy Policy

page generated in 0.001647 seconds
61