Articles
Bonsai Club
Cactus Club


Dogs Plants Cats Fish Birds Exotic PetNGarden

News Shops My pet page Search Contact List Win Free Services send e-mail

Dawk l-imberkin gheruq

Minn Dott. Francis X. Sammut

L -annimal kapaci jaghzel bejn ambjent u iehor. Meta l-ambjent li qieghed fih ihossu jaghmillu l-hsara, dan jitlaq f'post iehor li jista' jaghtih hajja ahjar. Ix-xtieli taghna ma jistghux jaghmlu dan. Jekk il-post fejn thawlu huwa tajjeb huma jikbru sabih u jaghmlu l-fjuri, izda jekk il-post huwa hazin, dawn imorru lura bil-mod, il-mod sakemm fl-ahhar imutu. Minn dan naraw l-importanza kbira tat-tahlita li fiha npoggu x-xtieli taghna.

Fin-natura naraw kakti kbar li jghixu fix-xquq tal-blat jew f'hofor fil-granit. L-gheruq taghhom zviluppaw tant li kapaci jxoqqu u jinfdu l-granit, izda dawn l-istess speci meta ntellghuhom fil-kollezzjonijiet taghna, jekk l-gheruq taghhom ma jsibux ambjent tajjeb fejn jizviluppaw, dawn jitmermru u x-xitla tmut. Il-ftit hamrija li jkun hemm fix-xquq tal-blat fejn jikbru dawn il-kakti tkun generalment hamrija minerali b'xi 95% frak ta' l-istess blat u b'xi 5% materjal organiku. Dan ikun ta' xi pH newtru jew x'aktarx xi ftit aciduz. Barra minn hekk l-ilma jghaddi malajr minn tahlita bhal din u staghdir ma jkun hemm qatt. Dan huwa ezatt dak li jrid il-kaktus biex jimxi sewwa.

Il-hamrija taghna hija preciz il-kontra ta' dan. Fil-parti l-kbira taghha, l-hamrija taghna hija taflija u barra li zzomm hafna ilma, tikkompatta hafna u zzomm arja xejn bejn il-bicciet zghar tat-tafal. Ma' dan irridu nzidu li l-pH taghha hija alkalina. Barra minhekk il-hamrija kemm-il darba jkollha batterija shiha ta' ghedewwa; bhal viruses, fungi, insetti hziena, biex ma nsemmux ukoll iz-zerriegha tal-haxix hazin. Mela jekk fit-tahlita taghna sa nuzaw xi hamrija lokali:-

(a) Din trid l-ewwel tigi sterilizzata.
(b) Nuzaw biss proporzjon zghir u nuzawha biss ghal dawk l-ispeci li ma jridux il-kompost daqshekk aciduz kif iriduh il-parti l-kbira tal-kakti. Qabel ma nitkellmu fuq il-kompost jaqbel li l-ewwel naghtu daqqa t'ghajn l-gheruq tax-xtieli taghna. Xitla li qed tikber tajjeb insibu li ghandha kemm gheruq kbar u hoxnin, kif ukoll insibu li ghandha ghadd kbir t'gheruq irqaq, bicca daqs xaghra u anke irqaq minhekk. Mill-gheruq il-hoxnin jghaddu l-ilma u s-sustanzi li jkunu ngabru mill-gheruq l-irqaq. Biex dawn l-gheruq irqaq jaghmlu xogholhom sewwa jridu l-ilma biex iholl is-sustanzi li jridu jixorbu dawn l-gheruq. Biex dan ikunu jistghu jaghmluh sewwa jrid ikun hemm proporzjon ta' arja maqbuda fil-pori tal-kompost. Jekk l-ispazjiet fit-tahlita tal-kompost jkunu aghar dawn jimtlew bl-ilma u l-arja titnehha. Meta jigri dan ghalkemm ix-xitla jkollha ilma bizzejjed tmut fgata. Minn dan naraw ghaliex il-hamrija taflija taghna m'hix tajba. Lanqas m'hu tajjeb li mat-tahlita taghna nuzaw ir-ramel fin, ghaliex dan ukoll jaghlaq il-pori u jaqta' l-arja lill-gheruq.

Mela t-tahlita tal-kompost li nuzaw ghandha tkun miftuha hafna; ta' pH xi ftit aziduz u m'ghandux ikun hemm fiha mikrobi u nsetti ohra li jgibu l-mard. Jiena nuza tahlita ta' 50% potting compost, 25% perlite u 25% bocci tat-fuhhar (expanded clay) irqaq li jintuzaw fil-hydroculture. Il-potting compost huwa bazi ta' peat u dan huwa ta'reazzjoni newtra. Tahlita bhal din taghti pore-space ta' xi 80% u meta tixxarrab jibqa' spazju ta' arja ta' xi 25%. Din hija sitwazzjoni tajba ghall-gheruq tax-xtieli taghna, ghaliex jistghu jiehdu l-ilma li ghandhom bzonn minghajr intoppi.

Il-potting compost li nuzaw irid ikun fibruz u miftuh u dan bhal sponza izomm l-ilma u l-arja go fih. Ma nuzawx seed jew cutting compost, ghaliex dan ikun imfarrak hafna jew kwazi trab u ghalhekk tajjeb biex nizirghu fih, imma mhux tajjeb biex inxettlu fih. Il-kompost huwa xi ftit aciduz u dan barra li hu ta' gid ghall-kaktus, itaffi xi ftit il-pH ta' l-ilma taghna li huwa x'aktarx alkalin.

Il-perlite huwa prodott tajjeb hafna, ghaliex barra li hu hafif, izomm fih kwantitą ta' ilma u arja. Il-perlite ghandu jkun ta' xi 3 jew 4 millimetri. Ma naghzlux perlite li jkun fih wisq trab, ghaliex dan, barra li ma jghinx fid-drenagg tal-kompost, it-trab li jtir meta nhalltu l-kompost jekk nohduh man-nifs jista' jirrita l-pulmun. L-akbar zvantagg tal-pearlite huwa li minhabba li hu hafif, mat-tisqija jitla' fil-wicc tal-kompost. Prodott ahjar mill-perlite huwa l-pumice lihuwa tip ta' lava vulkanika, hafifa u ta' lewn car bhall-perlite. Li ghandu tajjeb il-pumice huwa li dan qatt ma jitla' fil-wicc mat-tisqija kif jaghmel il-perlite. Dan il-pumice qatt ma deher hawn Malta, izda li kellna nsibuh f'pajjizna jkun xi haga ahjar mill-perlite.

It-tielet ingredjent tat-tahlita tal-kompost li nuza huwa l-clay balls (jew expanded clay balls) iz-zghar, li d-daqs taghhom ikun ta xi 5 millimetri. Dawn huma maghmulin mit-tafal li jinhema fi fran apposta, izda filwaqt li t-tafal meta jixxarrab, jitfarrak b'bicciet zghar hafna li jaghlqu l-passagg ta' l-ilma, dawn il-clay balls ma jitfarrkux u jghinu hafna biex il-kompost ikun poruz u l-ilma ma jistghadarx. Jiena nuza biss 25% tat-tahlita minn dan il-materjal, ghaliex dawn il-bocci tal-fuhhar huma xi ftit tqal u ghalhekk it-toqol taghhom jittaffa mill-perlite li huwa hafif hafna.

Din it-tahlita hija tajba hafna ghall-parti l-kbira tal-kakti u s-sukkulenti l-ohra, izda hemm certi speci li huma aktar sensittivi ghall-ilma zejjed. Dawn ikollhom bzonn ta' proporzjon akbar ta' perlite u clay balls biex l-ilma jiskula aktar malajr minn gol-kompost. Fil-kakti dan nuzawh fil-kaz ta' dawk li huma soft bodied u fis-sukkulenti nuzawh, fost l-ohrajn ghal certi pachypodiums fini.

Huwa importanti hafna li l-kompost ikun kwazi niexef ghal kollox qabel ma nergghu nsaqqu. Jekk wara tul ta' zmien tajjeb il-kompost ta' xi qsari jkun ghadu mxarrab dan jista' jigri jew ghaliex ix-xitla tkun tilfet l-gheruq u ghalhekk l-ilma ma jistax jinxtorob, jew ghaliex il-qasrija li wzajna hija kbira wisq u l-gheruq ma nifdux il-kompost kollu.

Meta x-xitla ghandha kompost tajjeb u naghtuha kultivazzjoni tajba, din tisbieh u taghmel il-fjuri. Il-mard ftit li xejn imissha u ghalhekk timxi 'l quddiem b' ritmu maghagel.


Donated by the Cactus & Succulent Society visit Cactus and Succulent club website



your ad could be here

coloring pages

.

Quick links: Home Birds Cats Dogs Fish Exotic Plants Free cross stitch pattern Free stained glass patterns Eggart by Candice Top Cocktail Recipes Free pet coloring pages Free animal vectors Colorful stained glass patterns for free Educational tutorials Privacy Policy

page generated in 0.001100 seconds
61