Articles
Bonsai Club
Cactus Club


Dogs Plants Cats Fish Birds Exotic PetNGarden

News Shops My pet page Search Contact List Win Free Services send e-mail

Intom Tistaqsuna, Ahna Nirrispondukom Mag. 2003

Minn René Zahra

Magazine 2003

Mistoqsija: Kemm iddum ma tinbet iz-zerriegha tal-kaktus u s-sukkulenti l-ohra?

Risposta: Mhux l-ispeci kollha jiehdu l-istess zmien biex jinbtu. Iz-zmien biex iz-zerriegha tibda tinbet jiddependi wkoll fuq kemm tkun friska z-zerriegha li jkollok. Zerriegha tas-sena ta'qabel tinbet malajr, izda zerriegha qadima tista' ddum aktar. Kollox ma' kollox generalment iz-zerriegha tiehu bejn gimgha u xahar biex tinbet sewwa. B'dan kollu hemm certi genera, bhal Opuntia u Tephrocactus li z-zerriegha taghhom tista' tiehu sena biex tinbet, imma din hija eccezzjoni.

Mistoqsija: Meta tista' tittraspjanta s-seedlings?

Risposta: Jekk ikollok serra jew post shun, din l-operazzjoni tista' ssir f'kull zmien. L-importanti li s-seedlings li tkun sejjer tittraspjanta jkunu ta' daqs mhux hazin. Kakti globulari jrid ikollhom diametru ta' aktar minn xi 8 mm, filwaqt li speci li jitwalu jrid ikollhom tul ta' xi 20 mm. Huwa tajjeb jekk fl-ewwel sena taghhom dawn is-seedlings jibqghu jissaqqew anke fix-xitwa, biex b'hekk jibqghu jikbru u f'sena jkollok xtieli ta' daqs tajjeb.

Mistoqsija: Il-kakti u s-sukkulenti l-ohra, kollha jikbru u jaghmlu l-fjuri fl-istess zmien?

Risposta: Bhala regola generali l-ispeci kollha tal-kaktus jikbru bejn Marzu u Settembru. Dan ma nistghux nghiduh ghas-sukkulent l-ohra u anke fl-istess razza nsibu dawk li jikbru fix-xitwa u ohrajn fis-sajf. Hekk insibu li l-maggoranza ta' l-ispeci tar-razza tal-Mesembryanthemum jikbru fix-xitwa, izda hemm ohrajn li jikbru fis-sajf. Il-Lithops jikbru fis-sajf, izda l-Faucaria, Gibbaeum, Pleiospilos, u l-Cheridopsis jikbru fix-xitwa. Hija haga impossibbli li naghtukom lista shiha tax-xtieli li jikbru fis-sajf u ta' dawk li jikbru fix-xitwa, izda fejn wiehed ma jkunx jaf jista' jirrikorri lejn dilettanti li ilhom fid-delizzju meta jkollna il-laqghat ta' kull xahar.

Mistoqsija: Liema huma dawk il-kakti u sukkulenti ohra ideali ghal dawk li jkunu ghadhom kif bdew id-delizzju?

Risposta: Hemm hafna aktar speci li facli tkabbarhom milli dawk difficli. Is-sabih tal-kaktus u s-sukkulenti l-ohra huwa li dawn ix-xtieli jaghtuk cans li taghmel zball, ghaliex minflok imutu dawn jibdew jikbru hazin, jew sahansitra jibdew ma jikbrux, lanqas meta jkun zmienhom. Meta jigri dan wiehed jinduna li l-kondizzjonijiet li jkun qieghed jaghti lix-xtieli tieghu ma jkunux tajbin u allura jkun jista' jibdilhom. Sintendi hemm xi speci li huma izjed facli mill-ohrajn. Hekk nistghu nghidu li mis-sukkulenti l-ohra l-Aeonium, l-Aloe, l-Agave, l-Stapelia, u numru ta' speci tar-razza tal-Mesembryanthemum huma facli hafna biex tkabbarhom. Mir-razza tal-kaktus insibu li l-Echinopsis, il-Ferocactus, l-Espostoa, il-Mammillaria u l-Echinocereus kollha huma facli biex tibda bihom.

Mistoqsija: Liema huma dawk il-kakti difficli biex izzommhom fuq gheruqhom?

Risposta: Generalment dawn huma kakti li fuq gheruqhom jikbru bil-mod hafna u minn dawn jezistu tista' tghid fil-genera kollha. Per ezempju, normalment l-ispeci tal-Mammillaria huma facli fuq gheruqhom, izda l-M. sabooa, theresae, hernandezii, peresdelarosae, u sanchezmejorada kollha jridu jitlaqqmu meta jkunu ghadhom seedlings. Hemm ukoll certi genera li l-ispeci taghhom kollha jridu jitlaqqmu ftit wara li jinbtu, ghaliex fuq gheruqhom ma jikbrux sewwa u dawn huma: L-Aztekium, il-Blossfeldia, l-Echinomastus, il-Pediocactus, il-Pyrrhocactus, u x-Sclerocactus.

Mistoqsija: Meta huwa l-ahjar zmien biex tlaqqm il-kaktus?

Risposta: Biex it-tilqim ikun success l-ewwel haga li ghandna naghtu kas hija li kemm ix-xitla li nkunu sejrin inlaqqmu fuqha, kif ukoll ix-xitla li nkunu sejrin inlaqqmu, jkunu jridu qeghdin jikbru. Huwa propju minhabba dan li l-ahjar zmien biex tlaqqam huwa bejn April u Settembru, izda jkun ahjar jekk meta tkun hafna shana ma jsirx tilqim. Mela Lulju u Awissu ma tantx huma xhur tejjeb ghat-tilqim tal-kaktus.

Mistoqsija: Il-kakti u s-sukkulenti l-ohra bilfors trid izzommhom go serra?

Risposta: Jezistu numru sabih ta' speci li jistghu jitkabbru barra fil-berah is-sena kollha basta jkollhom ix-xemx. Ghal dawn l-ispeci ma jkollokx bzonn serra. Minkejja dan kollu serra jkollok bzonnha bilfors meta tkabbar il-kaktus u s-sukkulenti l-ohra miz-zerriegha u ghas-seedlings. Serra tintuza ghaliex go fiha jista' jkollok kontroll fuq il-klima u tohloq ambjent izjed ideali ghax-xtieli li qieghed tkabbar. Hekk tohloq id-dell meta tkun hafna xemx; taghti l-ilma kif u kemm ikun hemm bzonn; fik ukoll izzid is-shana fix-xitwa.

Mistoqsija: Meta tkabbar il-kaktus miz-zerriegha u tpoggi kollox f'borza tal-plastik, hemm bzonn li kultant tiftah dawn il-boroz biex ix-xtieli jiehdu l-arja?

Risposta: Ma hemm l-ebda bzonn li tiftah dawn il-boroz tal-plastik. Ix-xtieli jiggeneraw l-arja kollha li jkollhom bzonn huma stess. Dawn il-boroz jinfethu biss meta ghal habta ta' Settembru x-xtieli jkunu kbar bizzejjed biex ikunu traspjantati individwalment. Jekk wiehed jiftah dawn il-boroz minghajr bzonn ikun hemm il-periklu li tista' tiddahhal x'infezzjoni. Jekk minn gol-borza nindunaw b'xi mard, allura jkollna nifthu l-boroz biex nuzaw xi insetticida jew fungicida skond il-bzonn.

Mistoqsija: Kemm huma perikoluzi l-insetticidi u l-fungicidi li jintuzaw fuq il-kaktus u s-sukkulenti l-ohra.

Risposta: Kemm l-insetticidi u kemm il-fungicidi huma veleni li jistghu jaghmlulna hafna hsara u ghandhom jintuzaw b'attenzjoni kbira. Jekk wiehed ikun qieghed juzahom barra ghandu joqghod attent biex il-bexx ma jigix fuqu u f'wiccu. Dejjem ghandna nbixxu favur ir-rih, biex b'hekk il-bexx imur mar-rih u mhux fuqna. Jekk inbixxu f'serra, ghandna dejjem nuzaw maskra apposta. Irridu niftakru li jekk waqt l-uzu ta' dawn il-veleni nxommuhom ifisser li ma jkollniex protezzjoni bizzejjed u jkun qeghdin jaghmlulna l-hsara.

Mistoqsija: Il-kaktus kollu ghandu x-xewk?

Risposta: Il-bicca l-kbira ta' l-ispeci tal-kaktus ghandhom ix-xewk, izda hemm speci li ghanhom xewk zghir li bilkemm jidher, u ftit ohrajn li m'ghandhom xewk xejn. Hekk insibu li l-Astrophytum myriostigma u l-Astrophytum ornatum m' ghandhom xewk xejn. Min-naha l-ohra nsibu li lix-Schlumbergrera truncata ghandha xewk insinifikanti. Minkejja dan kollu haga li tiddistingwi l-kaktus minn xtieli ta' razez ohrajn huwa l-fatt li l-ispeci kollha tal-familja tal-kaktus ghandhom l-areoli.

Mistoqsija:Dan l-ahhar sibt l-isem tal-genus Roseocactus, izda f'kotba u certi listi taz-zerriegha dan l-isem ma sibtux. Dan ghaliex?

Risposta: L-isem Roseocactus huwa l-isem antik ta' certi kakti li llum qeghdin f'genus iehor. Dan il-Genus twaqqaf minn Berger ghal 4 speci differenti li llum kollha nsibuhom fil-genus Ariocarpus.

Mistoqsija: Hafna drabi nisimghu li certa zerriegha mhix friska u ghalhekk difficli biex tinbet. Kemm iddum friska u tajba biex inmbet iz-zerriegha tal-kaktus u sukkulenti l-ohra?

Risposta: Bhala regola generali z-zerriegha tkun fl-aqwa taghha biex tinbet fis-sena ta' wara li tkun ingabret. Jekk din tkun ingabret fis-sajf, allura fir-rebbiegha ta' wara tkun fl-aqwa taghha. Minkejja dan kollu jekk iz-zerriegha tkun priservata f'certi kondizzjonijiet favorevoli tista' ddum tajba ghal hafna snin. Hafna drabi zerriegha li tibqa' gol-frotta taghha ddum tajba ghal aktar zmien minn dik li titnaddaf. Jekk min-naha l-ohra din tkun mizmuma fl-umdità anke wara sena tista' ma tibqax tajba u meta nizirghuha ma jinbet xejn.

Mistoqsija: Qieghed infittex biex nixtri z-zerriegha ta' certi sukkulenti ghaliex ma nista' nsibhom imkien?

Risposta: L-ewwel haga li wiehed irid jiftakar huwa l-fatt li certi sukkulenti ohra huma aktar rari fil-kollezzjonijiet mill-kakti. Minkejja dan kollu r-raguni principali hija li hafna mis-sukkulenti l-ohra ghandhom modi differenti kif ixerrdu z-zerriegha taghhom meta din tkun immaturat. Fil-kaktus din tkun go frotta li tittiekel mill-annimali u wara li din tkun ghaddiet minn go fihom titwassal fi nhawi ohra. Fis-sukkulenti l-ohra nsibu li z-zerriegha tisplodi (e.g. fl-Euphorbia), jew tittajjar mar-rih (e.g. fl-Asclepiadacae = ir-razza ta' l-Istapelia, Adenium, Pachypodium). Minhabba dan kollu huwa hafna aktar difficli biex tigbor din iz-zerriegha u ghalhekk dejjem hija izjed rari u sahansitra oghla fil-prezz.

Mistoqsija: Il-bajtar tax-xewk kaktus, u jekk dan huwa kaktus, minn dejjem kien jezizti f'dawn il-gzejjer?

Risposta: Iva, il-bajtar tax-xewk huwa kaktus u l-isem botaniku huwa; Opuntia ficus-indica. Le, mhux minn dejjem kien jezisti f'dawn il-gzejjer. Bhal kaktus kollu l-bajtar tax-xewk origina fl-Amerika u allura ma kienx jezisti f'Malta u Ghawdex qabel ma nstabel l-Amerika fl-1492. Aktarx li kienu l-Kavallieri ta' San Gwann stess li ntroducew dawn il-kakti f'Malta, ghaliex ghal xi snin dawn kellhom interessi kbar fil-gzejjer tal-karibew.


Donated by the Cactus & Succulent Society visit Cactus and Succulent club website



your ad could be here

coloring pages

.

Quick links: Home Birds Cats Dogs Fish Exotic Plants Free cross stitch pattern Free stained glass patterns Eggart by Candice Top Cocktail Recipes Free pet coloring pages Free animal vectors Colorful stained glass patterns for free Educational tutorials Privacy Policy

page generated in 0.004969 seconds
61