Articles
BBA Club
MCBA Club
MCBA Junior Club
Competition
House of Crests


Dogs Birds Cats Fish PetNGarden Exotic Plants

News Shops My pet page Search Contact List Win Free Services send e-mail

Hxejjex Slavagg ghall-Ghasafar

minn Joe Mallia Milanes

Din hija sensiela gdida li titratta suggett importanti - Hxejjex Slavagg li huma tajbin ghall- ghasafar taghna. L-awtur jaghtina gabra ta' dawn il-hxejjex li nsibu hawn Malta.

Gargir il-Gemel (capsella bursa pastoris) bl-Ingliz - Shepards Purse)
Din ix-xitla li l-ghasafar jiehdu pjacir biha hafna tista' tinghalef bil-liberta kollha, anki lil ghasafar zghar. Ghandha l-vantagg Ii tista' tintuza fi kwalunkwa daqs, kemm zghira u anki kbira, tintuza bhala medicina u bhala ikel. L-ahjar zmien li fih ghandha tinqata' hu meta tkun mimlija biz-zerriegha izda anki meta tkun ghadha weraq u fjuri biss tkun tajba biex tinghalef. Meta tkun ghadha hadra ma tkunx sustanzjuza daqs meta tkun mimlija zerriegha, imma xorta l effett pozittiv taghha jkun jidher fuq l-ghasafar.

Gargir il-gemel

Din ix-xitla tkun gholja xi pied (30 cm) b' hafna frieghi jew weraq li jintaqghu fil-qih tax-xitla u jispiccaw bil- fjuri jew biz-zerriegha fit-truf taghhom. Hija xitla naqra sufija specjalment in-naha ta' isfel. Il-fjuri bojod taghha huma forma ta' salib b' erba petali zghar ta' xi 3mm il-wahda. Warajhom ezatt issib triangolu mimli zerriegha li meta jinxef, jinqasam min-nofs u minnu johorgu zrieragh zghar sofor fil- kanella. Din ix-xitla specjalment iz-zrieragh taghha jghinu hafna fid-digestjoni ta' l-ikel. ll-fjuri taghha huma bojod u bla riha. Tinsab kemm fis-salvagg kif ukoll fuq art ikkultivata.

Cikwejra Salvagga (Taraxacum vulgare, bl-Ingliz - dandelion)
Din hija wahda mill-aqwa pjanti li wiehed jista' jaghlef lill-ghasafar. Jezistu hafna pjanti li huma tajbin hafna imma l-ebda wahda minnhom ma hi tajba daqsa. L-aktar li wiehed isibha hi fix-xitwa u r-rebbiegha. L-aktar li tkun bil-fjuri huwa fir-rebbiegha. Il-fjuri huma sofor u jidhru qabel il-weraq. Generalment wiehed isibha tikber fi rqajja ta' xtieli flimkien u rari hafna li issibha wahida. F'din il-pjanta tezisti l-ahjar tahlita ta' minerali li jghinu biex jippurifikaw id-demm. Billi jezistu xi xtieli ohra li jixbhuha u z-zrieragh taghhom xorta jghogbu lill- ghasafar, wiehed ghandu joqghod attent li jkun qieghed jigbor ix-xitla t-tajba. Mhux ghaliex l-ohrajn jaghmlu l-hsara, izda ghaliex wiehed ma jkunx qieghed jaghlef dawk is-sustanzi li jkun qieghed jippretendi. Ic-cikwejra salvagga jkollha l-fjuri fit-truf taz-zkuk dritti, lixxi, llustrati u bla weraq. Minn gewwa z-zkuk ikunu mimlija b' halib abjad u morr, li johrog minnhom kif wiehed jaqta' l-fjura. Dawk il-pjanti li jixbhuha ghandhorn aktar minn fjura wahda fuq l-istess zokk.

It-Tfiefa (Sonchus Oleraceus)
Din hija wahda mix-xtieli l-aktar popolari mad-dilettanti ta' l-ghasafar. Tant togghob lill-ghasafar, li jista joffruwilhom tul iz-zmien kollu tat-tluq. Pero' d-dilettant joqghod attent qabel ma jaghlifha, specjalment lill-kanali li jkun bil- frieh, ghaliex xi kanali wara li jduquha, ma jkunux iridu jzoqqu lin-novelli b'xejn hlief bit-tfiefa. Din tikber kwazi kullimkien, izda d-dilettant ghandu joqghod attent li ma jigboriex minn mat-triqat jew 'round abouts' ghaliex dawn ikunu mimlija bic-comb mill-exhaust tal-karozzi. It-Tfiefa tikber matul ix-xitwa w fir-rebbiegha (ghalkemm sibtha kemm il-darba fis-sajf f'postijiet saqwi). Dawn pjanti li gieli jilhqu xi metru gholi. Il-frieghi taghha fihom hafna ferghat u bla xewk. Il-fjura ta' din il-pjanta tixbah hafna lil fjura tac-cikwjra salvagga. Meta l-fjura tinxef, timtela' biz-zrieragh li mat-tarf taghhorn ikollhom imwahhal bhal rix, li jghinhom itiru mar- rih. Dawn il-pjanti miksija b'dik id-dubbiena zghira hadra li wkoll taghmel tajjeb hafna ghall-ghasafar.

Il-Harira Bajda (Stellaria Media)
Il-'Harira Bajda' vera hija wahda mil-ahjar hxejjex slavagg li ghandna, pero dan isem jinghata lil hafna pjanti ohra li mumiex 'Harira Bajda' vera. Din il-pjanta ila tintuza ghal ghasafar ghal generazjonijiet shah minghajr qatt ma kella kritika serja. Din tista tintuza fi kwalunkwe stadju tal-hajja b' rizultati tajba hafna w kwazi l-ghasafar kollha jhobbuha. Hija wahda mill-pjanti favoriti tal-ghasafar nisa li jkunu jzoqqu. Il-kanali w tal-ghana fil-gaggeg jiggennu ghalija, u mhux ta' b'xejn, ghax fis-selvagg, il-gardel, il-gojjin, il-malvizun, il-bilbla w d-durrajsa tarhorn iffittxuha. Ilha ghal zmien twil mgharufa ghal effet tajjeb li ghanda fuq is-sistema tad-demm, specjalment jekk l-ghasafar ikunu mghalufa minna ghal xi zmien. Dan ghalix il-werqa taghha fihom hafna elementi essenzjali ghas-sahha tal-ghasfur.

Din il-pjanta tinferex ma l-art u tikber bejn 15 u 45cm. Ghanda l-akisi taghha minfuha w jinkisru malajr. Haga partikolari ta' din il-pjanta hija, rik ta' xghar fin li jghaddu max-xitla kollha u min naha ghal ohra tal-werqa. Il-weraq jikbru tnejn tnejn fuq kull naha taz-zokk u ghandhom forma ta' bajda li jispiccaw bil-ponta. Waqt li l-weraq tan-naha t'isfel tal-pjanta ghandhom forma ta' qalb u johorgu min go zokk, dawk ta' fuq ikunu qishom imwahla mal-fergha li johorgu minnha. Il-fjuri tal-'Harira Bajda' huma bojod u rnghamula min hames petali zghar. Kull petala hija maqsuma min nofs, b' tali mod li jekk wiehed ma jharisx lejha sewwa, jahseb li l-fjura hija mghamula min ghaxar petali. Biex wiehed jinduna b'dan irid jaqbad blanzun u jaqsmu bicciet. Ta' min jinnota l-fjuri ta' din il-pjanta, jigifieri, li l-petali l-bojod huma iqsar min dawk hodor. Il-kaxxa taz-zerriegha nsibuha fit-truf taz-zkuk. Din il-pjanta isiba kemm fl-ghelieqi kif ukoll fil-gonna, fix- xitwa, fir-rebbiegha w fis-sajf, kwazi s-sena kollha.


Donated by the Malta Cage Birds Association Club visit MCBA club website



your ad could be here

coloring pages

.

Quick links: Home Birds Cats Dogs Fish Exotic Plants Free cross stitch pattern Free stained glass patterns Eggart by Candice Top Cocktail Recipes Free pet coloring pages Free animal vectors Colorful stained glass patterns for free Educational tutorials Privacy Policy

page generated in 0.000608 seconds
61